TÜTÜN ÜRETİMİ, ÜRETİCİ TÜTÜNLERİNİN PAZARLANMASI, İÇ VE DIŞ TİCARETİ, DENETİMİ VE TÜTÜN EKSPERLİĞİ İLE İLGİLİ USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

    Tütün Üretimi, Üretici Tütünlerinin Pazarlanması, İç ve Dış Ticareti, Denetimi ve Tütün Eksperliği ile İlgili Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik

    Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumundan

    Resmi Gazete Tarihi: 04/12/2002

    Resmi Gazete Sayısı: 24956

    BİRİNCİ BÖLÜM : Genel Hükümler

    Amaç

    Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı; tütün üretimi, üretici tütünlerinin pazarlanması, tütün iç ve dış ticareti, denetimi, tütün eksperliği ile ilgili usul ve esaslar ile üretici ve alıcı menfaatlerini koruyacak önlemleri belirlemektir.

    Kapsam

    Madde 2 - Tütün üretimi, üretici tütünlerinin pazarlanması, tütün satış merkezlerinin kurulması, açık artırma başlangıç fiyatının teknik olarak saptanması, tütün ticareti, tütünlerin nakli, tütün üretim, alım ve satımına dair yazılı sözleşmelerin düzenlenmesi, tütün eksperlerinin görev, yetki ve mesleki sorumluluklarının belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar bu Yönetmelikte düzenlenmiştir.

    Dayanak

    Madde 3 - Bu Yönetmelik 03/01/2002 tarihli ve 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri Genel Müdürlüğünün Yeniden Yapılandırılması ile Tütün ve Tütün Mamullerinin Üretimine, İç ve Dış Alım ve Satımına, 4046 sayılı Kanunda ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

    Tanımlar

    Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen;

    Kurul : Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurulunu,

    Kurum : Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumunu,

    Alıcı : Tütün ticareti yetki belgesine sahip gerçek ve tüzel kişileri,

    Üretici: Tütün tarımı ile uğraşan gerçek ve tüzel kişileri,

    Yazılı sözleşme: Tütünün cinsi, miktarı, fiyatı, teslim tarihi gibi hususlar ile özel şartları içeren ve Kurumca belirlenen esaslara göre düzenlenen Tütün Üretim ve Alım-Satım Sözleşmesini,

    Tütün eksperi: (Değişik tanım: 02/08/2007 - 26601 S.R.G Yön\1.mad) Tütün eksperliği yüksek okullarından veya muadili yerli ve yabancı okullardan lisans düzeyinde yüksek öğrenim diploması alarak mezun olmuş, tütün alım ve satım muayenelerini yaparak tütünlerin vasıf, değer ve nevilerini belirleyen, tütün işlemesi, bakımı ve fabrikasyonu konularında uzman olan, tütün eksperi veya tütün teknolojisi mühendisi unvanına sahip teknik elemanları,

    Tam mahsul: Aynı tarladan olmak üzere bir üretici tarafından üretilen tütünlerin tamamını,

    (Ek tanım: 11/09/2004 - 25580 S.R.G. Yön/1.mad) İşlenmemiş tütün: Üreticiler tarafından, tarlaya dikilen, yetişerek olgunlaşan, daha sonra kırımı yapılarak değişik yöntemlerle kurutulan denklenmemiş veya kaba bir tasnife tabi tutularak çeşitli şekillerde denklenmiş tam ve yırtıklı tütün yapraklarını,

    (Ek tanım: 11/09/2004 - 25580 S.R.G. Yön/1.mad) İşlenmiş tütün: İşlenmemiş tütünlerin alıcılar tarafından, işleme tesislerinde çeşitli işlemlerden geçirilerek, belirli kriterlere göre yeniden tasnife tabi tutulması sonucu elde edilen ambalajlanmış tütün yapraklarını ve yaprak parçalarını,

    (Ek tanım: 23/06/2007- 26561 S.R.G Yön/1.md.) Fire: Tütünlerde; taşıma, depolama ve işleme faaliyetleri sırasında fiziksel ve kimyasal etkilerle meydana gelen toz, çürük, rutubet, kuru Madde kaybı şeklinde ve fermantasyon sonucu Madde dönüşümü nedeniyle ortaya çıkan ve ekonomik değeri olmayan kayıplar toplamını,

    ifade eder.

    İKİNCİ BÖLÜM : Tütün Üretimi

    Tütün Üretimi

    Madde 5 - Üreticiler, yazılı sözleşme usulüyle veya tütün satış merkezlerinde açık artırma usulü ile satış yapmak üzere menşe özellikleri Türk standardında belirlenmiş tütün çeşitlerinin üretimini yapabilirler. Alıcının talebi halinde Türk standardında yer almayan tütün çeşitleri de yazılı sözleşmeli üretim esasına göre üretilebilir.

    ( Değişik fıkra: 02/08/2007 - 26601 S.R.G Yön\2.mad) Türk standardında tanımlanmış menşeler ve üretim merkezleri bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-1 sayılı Türk Tütünleri Standardında Tanımlanmış Menşeler ve Üretim Merkezleri listesinde gösterilmiştir.

    Tütün Tohumu ve Fideleri

    Madde 6 - Tütün tohumu ve fidelerinin yurt dışına çıkarılması yasaktır. Bunların ithali ise Kurumun uygun görüşü ve Tarım ve Köyişleri Bakanlığının izniyle mümkündür.

    Kurum, menşe dejenerasyonunu önlemek amacıyla gerektiğinde Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından tescil edilmiş tohumları kullanma zorunluluğu getirebilir. Bir yere mahsus tütün çeşidinin tohum veya fidelerini başka çeşitlere ayrılmış olan yerlere ekmek, dikmek veya bu amaçlarla taşımak için Kurumdan izin almak şarttır. ( Ek cümle: 02/08/2007 - 26601 S.R.G Yön\3.mad) Tohum taşıma ve deneme üretiminin usul ve esasları Kurum tarafından belirlenir.

    Bilimsel araştırmalar için yurda tohum getirilmesi bu madde kapsamı dışındadır.

    Üretici Tütünlerinin Denklenmesi

    Madde 7 - Üreticilerin, alım-satıma konu teşkil eden tütünleri tam mahsul olmalı ve denk haline getirilmelidir. El ve kalite özellikleri aynı olan tütünler birlikte denklenmelidir. Denklerde yabancı madde, dip, filiz, kırıntı, yanık, karayeşil, çürük ve hastalıklı tütün bulunmamalıdır.

    Üretici tütünlerinin menşelerine göre denkleme tarzları bu Yönetmeliğe ekli listede (EK: 2) gösterilmiştir. Alıcıların listede yer almayan bir denkleme talebinde bulunmaları halinde önceden Kurumdan izin alınması zorunludur.

    ÜÇÜNCÜ BÖLÜM : Üretici Tütünlerinin Pazarlanması

    Üretici Tütünlerinin Alım ve Satımı

    Madde 8 - Türkiye'de üretilen üretici tütünleri yazılı sözleşme esası veya açık artırma yöntemiyle alınır ve satılır. Üretim, alım ve satım aşamalarında alıcı tarafından örnekleri bu Yönetmeliğe ekli belgelerin (EK: 3/1-11) düzenlenmesi, muhafaza edilmesi ve istenildiğinde bir örneğinin Kuruma verilmesi zorunludur.

    (Ek fıkra: 02/08/2007 - 26601 S.R.G Yön\4.mad) Üretici tütünlerinin alım-satımının tamamlanması için, yaprak tütün tartı sonuçları ve birim fiyat ile diğer ekspertiz bilgilerinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-3/2 sayılı Yaprak Tütün Tartı ve Fiyat Pusulasına uygun olarak tanzim edilmesi, belgenin taraflarca imzalanması ve bir örneğinin üreticiye veya temsilcisine teslim edilmesi şarttır.

    Yazılı Sözleşme Esası

    Madde 9 - Üretici tütünlerinin yazılı sözleşme esasına göre alım satımı, Kurum tarafından tütün ticareti yetki belgesine sahip alıcıya bedeli karşılığında verilen Tütün Üretim ve Alım - Satım Sözleşmesine göre yapılır.

    Sözleşmeli üretim esasına göre üretilen tütünlerin fiyatları, tütün mamulleri üreticileri ve/veya alıcı ile üreticiler ve/veya temsilcileri arasında varılan mutabakata göre belirlenir.

    Yazılı sözleşmenin yapılış tarihi, bildirimi ve üreticiden alınan tütünlerin tescili

    Madde 10 - ( Değişik madde: 02/08/2007 - 26601 S.R.G Yön\5.mad)

    Yazılı sözleşmeler, Kurum tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde tütünlerin tarlaya dikiminden önce ve en geç mayıs ayının sonuna kadar alıcı ile üretici veya bunların temsilcileri arasında akdedilmiş olmalıdır.

       Bu şekilde yapılan sözleşmeler, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-3/1 sayılı Sözleşmeli Tütün Üretim Bildirimine uygun olarak ve liste halinde, ilgili alıcı tarafından en geç haziran ayının 10 uncu iş günü sonuna kadar Kuruma verilmelidir. Taraflardan birinin gerekçeli olarak başvurması halinde bu süreyi uzatmaya Kurum yetkilidir. Bu bildirimler Kurum tarafından yapılacak tescil işlemine esas teşkil eder.

       Alıcı, alım-satımı tamamlanan tütünler için bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-7 sayılı Yazılı Sözleşme Esasına/Açık Artırma Yöntemine Göre Tütün Alım-Satım Beyannamesi ile Kuruma müracaat eder. Beyanname içeriği ile Kurum kayıtlarının birbirini teyit etmesi halinde, beyanname onaylanır, bir nüshası alıcıya geri verilerek tescil işlemi tamamlanmış olur. Alıcı tescil için müracaatta bulunurken, beyannamede yazılı stopaj tutarını ilgili vergi dairesine ödediğini ya da süresi içinde ödeyeceğini taahhüt eden teminat mektubunu Kuruma ibraz etmek zorundadır. Teminat mektubu, ödemenin yapıldığının belgelenmesi halinde alıcıya iade edilir.

       4733 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi kapsamında gerçekleştirilen tütün satışlarında Kurumca yapılan tescil, gelir vergisi uygulaması bakımından ticaret borsalarına tescil hükmündedir.

    Anlaşmazlıkların Çözümü

    Madde 11 - Üretici ile alıcı arasında yazılı sözleşmeye göre yapılan üretimlerde, alıcının tütün eksperi tarafından yapılan ekspertiz muayenesine üretici veya temsilcisi tarafından itiraz edilebilir.

    İtirazlar 3 örnek olarak düzenlenir ve aslı alıcıya, bir örneği de yerel Ziraat Odasına verilir. İtiraz edilen alıcı en geç üç işgünü içerisinde itirazı Kuruma yazılı olarak intikal ettirir. Alıcı bu itirazı süresi içerisinde Kuruma bildirmemesi halinde, sözleşmede yer alan en yüksek nevi tütün fiyatını ödemeyi kabul etmiş sayılır.

    Kurumun yetkilendireceği bir tütün eksperi itirazı inceleyerek tarafları uzlaştırır. Uzlaşma sağlanamaması nedeniyle uyuşmazlığın adli mercilere intikali halinde üretimin yapıldığı yer mahkemeleri yetkilidir.

    Tütünle ilgili teknik konularda tütün eksperi olmayanlar bilirkişi olarak görevlendirilemez.

    Açık Artırma Yöntemi ile Alım-Satım

    Madde 12 - Yazılı sözleşme yapılarak üretilen tütünler dışında kalan üretici tütünleri, tütün satış merkezlerinde açık artırma yöntemiyle alınır satılır. Bunun dışında hiçbir şekilde alım-satım yapılamaz.

    Tütünlerin üretici tütünü olduğu, satış merkezlerine başvurma sırasında Tarım İl/İlçe Müdürlüğü, Ziraat Odası gibi mercilerden alınmış üretici belgesinin bir örneği ibraz edilerek kanıtlanır.

    Tütün Satış Merkezlerinin Kurulması

    Madde 13 - Tütün satış merkezleri, ziraat odaları, tütün tarım satış kooperatifleri, her türlü üretici birlik, dernek ve kooperatifleri, ticaret borsaları ile diğer gerçek ve tüzel kişiler tarafından Kurumun gözetim ve koordinasyonu altında kurulabilir ve işletilebilir.

    Tütün satış merkezlerinin kurulması ile ilgili usul ve esaslar, kurulacağı yerler, açık artırmalı satışların başlangıç ve bitiş tarihleri Kurul tarafından belirlenip, ilan edilir.

    Kurul, tütün satış merkezlerinin kurulması için gerekli şartların oluşmaması ve ihtiyaç duyulması halinde, gerekli görülen yerlerde Kataloğa Dayalı Açık Artırmalı Satış yönteminin uygulanmasına karar verebilir. Bu yöntemin usul ve esasları Kurum tarafından belirlenip ilan edilir.

    Tütün Satış Merkezlerinde Açık Artırmaya Katılım

    Madde 14 - Tütün satış merkezlerinde açık artırmaya katılacak alıcı, açık artırmalı satışların başlangıç tarihinden en az yirmi gün önce kanuni vekillerini ilgili tütün satış merkezine bildirmek zorundadır.

    Tütün satış merkezlerinde alıcı adına tütünlerin muayene ve ekspertizlerini yapacak kişiler, kanunda belirtilen tütün eksperi unvanına sahip olduklarını gösteren belge örneğini satış merkezine vermekle yükümlüdürler. Tütün eksperi olmayanlar satış merkezlerinde tütünlerin muayene ve ekspertizini yapamazlar, kalite hakkında bildirimde bulunamazlar.

    Tütün satış merkezinde açık artırmaya katılmak isteyen alıcı, satış merkezine her yıl Kurumca belirlenecek miktarda teminat yatırmak zorundadır.

    Alıcının, tütün satış merkezlerinde adına tescil edilen tütünleri almaktan vazgeçmesi, tütün bedelini satış merkezine ödememesi veya belirlenen süre içerisinde tütünleri satış merkezi deposundan çekmemesi halinde doğacak tazminat, kira, sigorta bedeli, işçilik ve sair masraflar bu teminattan karşılanır.

    Üretici Tütünlerinin Tütün Satış Merkezlerine Getirilmesi ve Ekspertizi

    Madde 15 - Üreticiler tütünlerini Kurum tarafından belirlenen tütün satış merkezine, satış merkezince ilan edilecek programa göre tam mahsul olarak getirirler. Tütünler tartılır ve Kurum tarafından yetkilendirilmiş satış merkezi tütün eksperince ekspertizi yapılır.

    Her bir üretici tütünü için açık artırma başlangıç fiyatı, bu ekspertiz sonuçlarına göre belirlenir.

    Tütün satış merkezine, bulunduğu yerde giderilmesi mümkün olmayacak şekilde ağır tavlı veya küflü olarak getirilen tütünler, açık artırma başlangıç fiyatı belirlenmeden geri gönderilir. Bu durumdaki tütünler için Kurum tarafından yetkilendirilmiş satış merkezi tütün eksperinin vereceği karar kesindir.

    Geri götürülen tütünler, gerekli bakım işlemleri yapıldıktan sonra satış merkezinin uygun göreceği tarihte tekrar getirilebilir.

    Ekspertiz Sonuçlarının İlanı ve Açık Artırma Süreci

    Madde 16 - Her üretici tütünü için, tütün satış merkezinde Kurum tarafından yetkilendirilmiş tütün eksperi tarafından yapılan ekspertiz sonucunda belirlenecek tüm bilgiler, satışa çıkarılan üretici tütünleri üzerindeki karta kaydedilmek suretiyle ilan edilir.

    Her kalite grad-randıman tütün için son beş yılda Kurulca seçilecek üç yılın ihraç fiyat ortalamasının yüzde elli eksiği, açık artırma başlangıç fiyatı olarak Kurumca açıklanır. Dünyada ve Türkiye'deki gelişmeler dikkate alınarak bu oranı yüzde yetmişbeşe kadar uygulamaya Kurul yetkilidir.

    Tütün satış merkezlerinde açık artırmaya, açık artırma başlangıç fiyatından başlanır. Açık artırma Kurumca her yıl belirlenecek miktar veya katları oranında yapılır. Üretici veya yasal vekilinin kabul etmesi halinde tütünler en yüksek fiyatı veren alıcı adına tescil edilerek satış işlemi tamamlanır.

    Açık artırma başlangıç fiyatını veya açık artırmada oluşan fiyatı kabul etmeyen üreticiler oluşan masrafları karşıladıktan sonra tütünlerini geri götürürler. Tütün satış merkezi, üreticilerin elinde tütün kalması ve alıcıların istekte bulunması halinde, tütün satış merkezinde programlanmış son açık artırma işleminden hemen sonra açık artırma işlemini tekrarlayabilir.

    Tütünlerin Sigorta Ettirilmesi

    Madde 17 - Tütün satış merkezleri ve depolarına getirilen tütünler, satış merkezi tarafından yangın ve diğer tehlikelere karşı sigorta ettirilir. Sigorta primleri satış merkezi tarafından ödenip alıcıdan tahsil edilir.

    Tütün Satış Merkezlerinde Satışı Yapılan Tütün Bedelleri

    Madde 18 - Satış merkezlerinde satışı yapılan tütünler için alıcı ve satıcıdan bir komisyon alınır. Alınacak komisyon oranı ve dağılımı her yıl Kurumca belirlenir. Alıcı, satın aldığı tütünlere ait komisyonu ve tütün bedellerini en geç tescili izleyen işgünü içerisinde satış merkezince açtırılan banka hesabına yatırır.

    Satış merkezi gerekli yasal kesintiler ve üreticinin payına düşen komisyonu çıkardıktan sonra, üreticinin parasını bekletmeden öder.

    Alıcı, adına satışı tescil edilen tütünleri, tescili izleyen işgünü içerisinde satış merkezi deposundan kendi deposuna çekmek zorundadır.

    DÖRDÜNCÜ BÖLÜM : Tütünlerin İşlenmesi ve Depolanması

    Tütünlerin İşlenmesi

    Madde 19 - Türkiye'de üretilen tütünlerin Türk standardında belirlenmiş nevi tanımlarına uygun olarak işlenmesi zorunludur. Ancak, alıcı firmaların özel siparişleri sözkonusu olduğunda, önceden Kurumdan izin alınarak Türk standardına uygun olmayan işleme yapılabilir. Türk standardında yer almayan tütün çeşitlerinin işlenmesi de Kuruma bilgi verilerek yapılır.

    ( Ek fıkra: 02/08/2007 - 26601 S.R.G Yön\6.mad) İşlenecek tütünlere ait bilgiler, işleme başlangıcından bir iş günü öncesine kadar, işleme sonuçları ise işleme bitişinden itibaren 10 iş günü içinde, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-3/7 sayılı Yaprak Tütün İşleme Açılış/Kapanış Bildirimine uygun olarak Kuruma bildirilir.

    Teknik ve ticari gereklerle Türk standardında belirlenen denkleme ve ambalajlama yöntemlerine uyulmadan işleme yapılması Kurumdan izin alınmak kaydıyla mümkündür.

    (Ek fıkra: 23/06/2007- 26561 S.R.G Yön/2.md.) Tütünlerin taşınması, depolanması ve işlenmesi sırasında meydana gelebilecek azami fireler, bu Yönetmeliğe ekli Tütünlerde Azami Fire Oranlarını Gösterir Çizelge'de (EK: 6) belirtilmiştir. Azami fire oranları aşıldığı takdirde, gerekçe belirtilerek en geç 10 iş günü içinde Kuruma müracaat edilir. Kurumca yapılacak değerlendirmenin sonucu ilgiliye bildirilir.

    Tütün İşleme Tesislerinin Kurulması

    Madde 20 - Tütün işleme tesisleri tütün ticareti yetki belgesini haiz gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulabilir. Tesis kurmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, gerekli izin taleplerini aşağıdaki bilgi ve belgeleri içeren üç takım dosya halinde bir dilekçe ile, şahsen veya yetkili temsilcisi vasıtasıyla Kuruma intikal ettirirler.

    a) Cari yıl tütün ticareti yetki belgesi örneği,

    b) Firmanın faaliyette olduğunu belirtir son bir ay içinde düzenlenmiş faaliyet belgesi ile faaliyet özgeçmişini ve hedeflediği faaliyeti tanımlayan özel beyanı,

    c) Tesisin kurulacağı yer, alan ve üzerinde kurulacak tesis binalarının durumu ile tesiste kullanılacak makine ve cihazların yerleşimini gösterir planı ve planlanan üretim kapasitesini de içeren iş akım şeması,

    d) Kurulacak tesis sahası için yürürlükteki imar mevzuatı çerçevesinde alınacak imar durumunu gösteren belge,

    e) (Değişik bend: 11/09/2004 - 25580 S.R.G. Yön/2.mad) *1* Mevzuat uyarınca işletme kurulmasına yönelik ilgili kuruluşlardan alınması gereken yasal izinler için başvuruda bulunulduğunu gösterir belgeler,

    f) Tesis kurma izni müracaatında bulunan kişi ve kuruluşların on milyar Türk Lirası başvuru bedelini Kuruma yatırdıklarına ilişkin belge.

    Eksik bulunan dosyalar bir ay içinde tamamlanmaz ise işleme konulmaz ve aynı amaçla bir sonraki başvuru altı ay sonra yeniden yapılabilir. Eksik bulunan dosyaların bir ay içinde tamamlanmaması veya talepten vazgeçilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez.

    Tamamlanmış başvurular, ilgili mevzuat, toplum sağlığı, işin rasyonel ölçütleri gözetilerek Kurum tarafından değerlendirilir ve en geç bir ay içerisinde tesis kurma başvurusu karara bağlanır. (Ek cümle: 11/09/2004 - 25580 S.R.G. Yön/2.mad) Uygun bulunanlara bu Yönetmeliğe ekli (EK: 4) Tütün İşleme Tesisi Kurma İzin Belgesi verilir.

    Bu maddenin (f) bendinde yer alan ve Kurum hizmetlerinin finansmanı için alınan hizmet bedeli her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılır.

    Tütün İşleme Tesisi Üretim İzni

    Madde 21 - (Değişik madde: 11/09/2004 - 25580 S.R.G. Yön/3.mad) *2* Tütün işleme tesisi kurma izni alarak projesini gerçekleştiren ve diğer yasal izinlerini tamamlayarak işletmesini üretime hazır hale getiren firmalar, ilgili sanayi odasından alınan kapasite raporunu da ekleyerek üretime hazır olduklarını Kuruma yazılı olarak bildirirler. Kurum tarafından teknik bir ekip görevlendirilerek, tesisin kuruluş izninde aranan şartları taşıyıp taşımadığı hususu yerinde incelenerek rapora bağlanır. Bu rapor, Kuruma sunulmasından itibaren onbeş gün içerisinde değerlendirilerek uygun bulunanlara bu Yönetmeliğe ekli (EK: 5) Tütün İşleme Tesisi Üretim İzin Belgesi verilir. Tütün İşleme Tesisi Üretim İzin Belgesi için Kurum tarafından verilen hizmetlerin finansmanını sağlamak amacıyla otuzbir milyar sekizyüz milyon Türk Lirası hizmet bedeli alınır. Bu bedel her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranını geçmemek üzere, Kurul tarafından yeniden belirlenerek Resmî Gazete'de yayımlanır.

    ( Ek fıkra: 02/08/2007 - 26601 S.R.G Yön\7.mad) Üretim izni verilmesinden önce diğer yasal izinlerin alınmasının sağlanması veya tesisteki makine ve ekipmanların test edilmesi amacıyla, deneme üretimi yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişilere deneme üretiminin süresi ve miktarı belirlenmek kaydıyla Kurumca izin verilir.

    Tesislerin Yer Değişikliği, Devri ve Kapatılması

    Madde 22 - Tesisin kuruluş yerinin değiştirilmesi, kurulu makinelerinin ülke içerisinde aynı firmaya ait yeni veya eski bir tesise nakli, başka bir firmaya devri veya ülke dışına çıkarılması, Kurumun iznine bağlıdır. Kurum izin taleplerini on gün içerisinde sonuçlandırır.

    ( Ek fıkra: 02/08/2007 - 26601 S.R.G Yön\8.mad) Tütün Ticareti Yetki Belgeleri iptal edilen gerçek ve tüzel kişilere ait işleme tesislerinin gerçek ve tüzel kişilere devri, kiralanması veya sökülerek tasfiyesi Kurumun iznine bağlıdır.

    Firmalar, tesislerindeki üretim faaliyetini sona erdirme kararı vermeleri halinde bunu Kuruma yazılı olarak bildirirler.

    Tütünlerin Depolanması

    Madde 23 - Alıcı, satın aldığı tütünlerin muhafazası veya bakımı amacıyla gerek kendisine ait, gerekse kiralık olarak tuttuğu binaları, tütün konulmadan önce Kuruma bildirmek zorundadır.

    Kurum uzmanlarınca tütün depolanmasına uygun olmadığı yönünde rapor verilen depolara tütün konulamaz.

    Denetim

    Madde 24 - Kurum, alıcıya ait tütün işleme tesisleri ve depolarıyla mevzuat gereği tutulması gereken kayıtları her zaman denetlemeye yetkilidir.

    BEŞİNCİ BÖLÜM : Tütün İç ve Dış Ticareti

    Tütün Ticareti Yetki Belgesi

    Madde 25 - ( Değişik paragraf: 02/08/2007 - 26601 S.R.G Yön\9.mad) Tütün ticareti yapabilmek için Kurumdan bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-8 sayılı Tütün Ticareti Yetki Belgesini almış olmak şarttır. Yetki belgesi almak isteyen gerçek ve tüzel kişiler Kuruma yapacakları başvuru dilekçelerine;

    a) ( Değişik bend: 02/08/2007 - 26601 S.R.G Yön\9.mad) Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanmış ana sözleşmesinin aslı veya noter onaylı örneği, yetkili kişilere ait imza sirküleri ile ticaret ve sanayi odasından alınan faaliyet belgesinin aslı ya da onaylı örneğini,

       b) ( Değişik bend: 02/08/2007 - 26601 S.R.G Yön\9.mad) Gerçek kişiler için başvuru sahibinin, tüzel kişiler için yönetim kurulu başkan ve üyelerinin kaçakçılık suç ve kabahatleri ile 4733 sayılı Kanuna muhalefetten hüküm giymediklerini belirtir son altı ay içinde alınmış Adli Sicil Belgesini,

    c) İlgili vergi daireleri, Bağ-Kur ve Sosyal Sigortalar Kurumundan son bir ay içinde alınmış muaccel vergi ve prim borçları bulunmadığına ilişkin belgeyi,

    d) Dışarıda yerleşik gerçek ve tüzel kişilerin Hazine Müsteşarlığından aldıkları izin ve/veya teşvik belgesi ile Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayınlanmış ana sözleşmesi ve yetkili imzalara ilişkin imza sirkülerini,

    e) On milyar Türk Lirası başvuru bedelini Kuruma yatırdıklarına ilişkin belgeyi,

    eklemek suretiyle Kuruma başvururlar.

    Eksik bulunan dosyalar bir ay içinde tamamlanmaz ise işleme konulmaz ve aynı amaçla bir sonraki başvuru altı ay sonra yeniden yapılabilir. Eksik bulunan dosyaların bir ay içinde tamamlanmaması veya talepten vazgeçilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez.

    ( Ek fıkra: 02/08/2007 - 26601 S.R.G Yön\9.mad) Tütün Ticareti Yetki Belgesi sahibi gerçek ve tüzel kişilerin başvuru bilgilerindeki değişiklikler 15 gün içinde Kuruma bildirilir. Tüzel kişilerde yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile yetkili kişilerden herhangi birinde değişiklik olması halinde, katılan yeni kişiler için birinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen belgelerin Kuruma ibrazı zorunludur.

    Tütün ticareti yetki belgesi almış olanların izinleri her yıl temmuz ayında Kurum tarafından vize işlemine tabi tutulur. Bunun için yıllık bir milyar Türk Lirası vize ücreti alınır. Vize işlemini yaptırmayanların tütün ticareti yetki belgeleri geçerliliğini kaybeder.

    Bu maddede yer alan ve Kurum hizmetlerinin finansmanı için alınan hizmet bedelleri her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılır.

    Tütün Ticareti

    Madde 26 - Üreticiden alınan tütünlerin tütün satış merkezlerine veya Kuruma tescili kaydıyla dahilde alınıp, satılması ve nakledilmesi serbesttir.

    ( Ek fıkra: 02/08/2007 - 26601 S.R.G Yön\10.mad) Alıcılar, aralarında yaptıkları tütün alım satımlarını, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-3/8 sayılı Tütün Alım-Satım Bildirimine uygun olarak, fatura düzenleme tarihini takip eden 5 iş günü içinde Kuruma bildirmek zorundadırlar.

    ( Değişik fıkra: 02/08/2007 - 26601 S.R.G Yön\10.mad) Alıcı, tütün stokları ile ihracat miktarlarını, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-3/10 sayılı Tütün Mevcut Bildirimine uygun olarak, bir liste halinde haziran ve aralık ayları sonu itibariyle, takip eden ayın 15 inci gününe kadar Kuruma bildirmek zorundadır.

    (Ek fıkra: 11/09/2004 - 25580 S.R.G. Yön/4.mad) Tütün Ticareti Yetki Belgesine sahip alıcılar menşe, grad ve işleme partisi bazında, içim ekspertizi, numune, fiziksel ve kimyasal analizler için; tütün ve tütün mamulleri ile ilgili fiziksel ve kimyasal analiz yapan laboratuvarlar ise menşe, grad, deneme harmanı ve piyasaya arz edilen tütün mamulleri harmanından marka bazında olmak üzere 500 gram kıyılmış, öğütülmüş, parçalanmış, ezilmiş tütün mamulü bulundurabilirler. Tütün işleme tesisi ve analiz laboratuvarlarında, laboratuvar tipi minyatür kıyım, öğütme, parçalama ve ezme makinesinden başka, bu işlemlere yönelik makine bulundurulamaz.

    (Ek fıkra: 11/09/2004 - 25580 S.R.G. Yön/4.mad) Yukarıda belirtilen tesis ve yerler ile Kurumdan izin almış, tütün mamulleri üreten fabrikaların dışında tütün kıyılamaz, öğütülemez, parçalanamaz, ezilemez ve bu gibi işlemlerden geçirilmiş tütün mamulleri bulundurulamaz.

    Tütün İhracatı

    Madde 27 - Standartlara uygun olarak işlenmiş ve Türk standardında tanımlanmayan işlenmiş tütünlerin ihracı serbesttir. Ancak ihraç edilecek tütünler için ihracat uygunluk belgesi alınması ve bu Yönetmeliğin 19 uncu maddesi çerçevesinde işlenmiş olduğunun Kurumun yetkilendirdiği bir tütün eksperince ekspertiz muayenesi sonucu belirlenmesi zorunludur.

    Tütün ihraç etmek isteyen firmalar, ihracat işlemlerine başlamadan önce tütünün miktarı, menşei, nevi, ihraç fiyatı ve ihraç edilecek firma ve ülkeyi Kuruma bildirerek ihracat uygunluk belgesi talebinde bulunurlar. Kurum talebi inceleyerek ekspertiz yapılmak kaydıyla uygunluk belgesi verir. Bu belge ekspertiz raporuyla mutabakat halinde geçerlilik kazanır.

    Eksperin olumsuz raporuna, ekspertiz masraflarını karşılamayı taahhüt ederek yapılacak yazılı bir başvuru ile itiraz edilebilir. Bu durumda Kurum bünyesinden tütün eksperi niteliğini haiz bir uzman başkanlığında, Ege Tütün İhracatçıları Birliği ve Tütün Eksperleri Derneğinden istenecek birer tütün eksperinden oluşan heyete tütünler yeniden muayene ettirilir. Bu heyetin kararı kesindir. Ekspertiz sonucu firmanın ihracat uygunluk belgesine kaydedilip imzalanır ve ihracatçının beyanına uygun olduğu bu şekilde belirlenen tütünlerin ihracat işlemi yapılabilir.

    Kırık ve döküntü tütünlerin ihracatı için de bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen bilgilerin yanısıra ihraç edilecek tütünlerin ambar dengesi rakamları da eklenerek Kuruma başvurulur ve ihracat aynı şekilde uygunluk belgesi alınmak suretiyle gerçekleştirilir.

    İhraç edilen tütünlerin kısmen ya da tamamen satılmayarak geri getirilmesi halinde, bu maddenin üçüncü fıkrasındaki usule göre oluşturulan ekspertiz heyeti tarafından tütünler muayeneye tabi tutulur. Heyet, tütünlerin menşei, ürün yılı, nevi ve fiziksel durumunu rapora bağlayarak Kuruma iletir. Kurum raporu inceleyerek tütünlerin yurda giriş iznini karara bağlar.

    ( Ek fıkra: 02/08/2007 - 26601 S.R.G Yön\11.mad) Hariçte İşleme Rejimi kapsamında ihraç edilecek tütünler için Kurumdan Geçici İhracat Uygunluk Belgesi alınır. Geçici İhracat Uygunluk Belgesi almak isteyen tütün mamulü üreticisi firmalar, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-9 sayılı Tütün Geçici İhracat Başvuru Formu ile Kuruma müracaat eder. Kurumca, tütünlerin ekspertiz muayenesi yapılarak Geçici İhracat Uygunluk Belgesi verilir. Hariçte işlemeye başlamadan en az 20 gün önce işlemin yapılacağı ülke ve tesis, başlangıç-bitiş tarihi ve işleme programı Kuruma bildirilir.

    Tütün İthalatı

    Madde 28 - İşlendikten sonra ihraç amacıyla olsa dahi tütün ithali ancak, üretim ihtiyaçlarıyla sınırlı olarak tütün mamulleri üreten firmalar tarafından yapılabilir.

    Tütün ithalatı Kurum tarafından yayımlanacak Tütün Mamulleri ile İlgili Fabrikaların Kurulmasına, Bu Mamullerin Üretimine, İç ve Dış Ticareti ve Denetlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre gerçekleştirilir.

    ALTINCI BÖLÜM : Tütün Eksperliği

    Tütün Eksperlerinin Görev ve Yetkileri

    Madde 29 - Tütün eksperlerinin görev ve yetkileri;

    a) Tütün muayene ve ekspertizi ile değerinin saptanması,

    b) Tütünlerin fermantasyon, bakım ve muhafaza tedbirleri ile işleme şartlarının ve şekillerinin tayini ve denetimi,

    c) Tütün mamulleri harmanlarının tertibi ile tütün mamulleri fabrikasyonu uygulamasının teknik denetimi,

    d) Araştırma kuruluşlarınca yapılan tütünle ilgili deneme sonuçlarının uygulamaya konulması için muayene, ekspertiz ve degüstasyonların yapılması ve bunlara ait raporların düzenlenmesi,

    e) Tütünle ilgili ıslah, üretim ve teknoloji çalışmaları, tütünlerin arıza, hastalık ve zararlılardan korunma ve mücadele tedbirlerinin tayini ve denetimi,

    f) Kaliteli tütün üretimini sağlamak için üreticilerin eğitilmesi ve aydınlatılması.

    Tütün eksperi unvanına sahip olmayanlar, tütün alım ve satım muayenelerini, tütün vasıf, değer ve nevilerinin belirlenmesini ve tütün işleme, bakım, fabrikasyon eksperliği yapamazlar, tütün işlerinde bilirkişi ve hakem olamazlar.

    Tütünlerin Muayene ve Ekspertizi

    Madde 30 - Tütün eksperleri, bu Yönetmeliğin 29 uncu maddesinde belirtilen yetki ile muayene ve ekspertizini yaptıkları tütünlerin;

    a) Ürün yılını (içinde bulunulan yıl ürünü hariç geriye doğru azami üç ürün yılına ait tütünler),

    b) Yaprak ve içim karakteristiklerine göre menşeini,

    c) Standartlara göre nevini veya her nevinin denk veya diğer üniteler içindeki oranını,

    d) Tav durumunu,

    e) Arıza ve hastalık durumunu ve oranını,

    f) İşleme ve denkleme şeklini,

    g) Standartlarına göre ambalaj şeklini ve durumunu,

    h) İmhalık tütünler ile işlenmemiş, işlenmiş veya mamul hale getirilmiş tütünlerden ticari değerini kaybedenlerin tayini, tespiti ve kontrolünü,

    yaparlar.

    Tütün eksperlerinin mesleki sorumlulukları

    Madde 31 - Tütünlerin menşe, ürün yılı, nevi ve değer tayininde sürekli olarak % 10'dan daha fazla oranda yanılan veya kasıtlı olarak yanlış tayin eden, bakım, işleme ve fabrikasyon aşamalarındaki teknik işlerde kasıtlı hareket ederek gerçek ve tüzel kişileri zarara uğratan, tütün ihracatı ve ithalatı ile ilgili ekspertiz raporlarında, bilirkişi ve hakemlik yaptığı konularda gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu kesinleşmiş disiplin cezaları, kesinleşmiş yargı kararı veya ilgili meslek kuruluşlarının kesinleşmiş disiplin kurulu kararları ile tespit edilen tütün eksperleri, bu Yönetmelikte öngörülen görevleri yapamazlar.

    YEDİNCİ BÖLÜM : Cezai Hükümler

    Cezalar

    Madde 32 - a) Kuruluş ve üretim iznini almadan tütün işlemek üzere fabrika, tesis veya imalathane kuran ve işletenlere bir yıldan üç yıla kadar hapis ve ikiyüzyirmibeşmilyon Türk Lirasından az olmamak üzere işlenmiş tütünlerin piyasa değerinin on katı tutarında ağır para cezası verilir.

    Belirtilen suçları işleyenlere yardım edenler hakkında asıl faillere verilecek cezaların yarısı hükmolunur. Bu fiillere katılan memur ve görevliler de asıl failler gibi ceza görürler.

    b) Kuruluş ve üretim izni alan firmaların belge düzenine ve vergi yasalarına uymamaları, Türk Ticaret Kanunu ile Kurum mevzuatına aykırı fiilleri işlediklerinin adli ve idari mercilerce tespiti hallerinde, ilgili mevzuatı çerçevesinde kanuni işlemler yapılmakla beraber, Kurumca yazılı olarak uyarılırlar.

    Sözkonusu eylemleri ikinci defa işlemeleri durumunda Tütün Ticareti Yetki Belgeleri bir yıl süreyle askıya alınır.

    Bu fiillerin üçüncü defa işlenmesi halinde ise Tütün Ticareti Yetki Belgeleri süresiz iptal edilir.

    c) Bu Yönetmelikte yer alan hükümlerle ilgili yükümlülüklerinden birini süresi içerisinde yerine getirmediği sabit olan alıcıların Tütün Ticareti Yetki Belgesi Kurumca iptal edilebilir.

    SEKİZİNCİ BÖLÜM : Geçici Hükümler

    Geçici Madde 1 - Tütün ticareti yetki belgesine sahip alıcılar, bu Yönetmeliğin yayımından itibaren bir ay içerisinde sahip oldukları veya kiralık olarak kullandıkları tütün işleme tesisleri ve depoları, açık adresleri ve kapasiteleri ile birlikte Kuruma bildirmekle yükümlüdürler.

    Geçici Madde 2 - 03/01/2002 tarihli ve 4733 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi (F) bendi gereğince, kanunun yayımlandığı tarihte ilgili mevzuat çerçevesinde tütün eksperi olarak çalıştığını belgeleyenlerin hakları saklıdır.

    Geçici Madde 3 - Bu Yönetmeliğin yayımından önceki mevzuata göre tütün ticareti yetki belgesi almış gerçek ve tüzel kişilerin hakları saklıdır. Ancak, bu Yönetmeliğin yayınlanmasını izleyen bir ay içinde yıllık vize ücreti alınarak tütün ticareti yetki belgesi güncellenir. Güncellenmeyen belgeler geçersizdir.

    DOKUZUNCU BÖLÜM : Son Hükümler

    Yürürlük

    Madde 33 - Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

    Yürütme

    Madde 34 - Bu Yönetmelik hükümlerini Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.

   

   

   

   

   

   

   

   

   

    Mevzuat Kanunlar